محاسن افزایش دفعات دوشش:

به حداکثررساندن تولید هر راس گاو واقتصادی کردن سرمایه گذاری در ماشین آلات و امکانات است.

عیب افزایش دفعات دوشش:

-  افزایش هزینه های متفرقه( مثل کارگر)

نکته:در صورتی که افزایش تعداد دفعات دوشش در دوره های خاصی از دوره شیردهی باشد باعث حذف هزینه های فوق می شود و تولید شیر بیشتر نیز حفظ خواهد شد.

تحقیقات انجام گرفته(بارپله و همکاران(1995) در مورد تعداد دفعات دوشش در اوایل شیردهی نشان دادند که می توان تولید شیر بیشتری را با 6 بار دوشش در مقایسه با 3 بار دوشش مشاهده نمود.تداوم شیردهی در گاوها با 6 بار دوشش در مقایسه با 3 بار دوشش بالا بود. گاوهایی که برای 42 روز اول 6 بار در روز دوشیده شدند حتی بعد از کاهش تعداد دوشش از6باربه3 بار شیر بیشتری تولید کردند. ترکیب شیر با 6 بار دوشش کمی کمتر بود ولی این اختلاف معنی دار نبود.مصرف ماده خشک در گاوها با 6 بار دوشش در مقایسه با 3 بار دوشش بیشتر بود.گاوهایی که 6 بار دوشش شدند مدت بیشتری در تعادل منفی انرژی قرار داشتند  و  نمره وضعیت بدنی آنها کمتر از 2.5 بود.گاوهایی که فقط در 6 هفته اول 6 بار در روز دوشیده شدند , تولید شیرو راندمان تبدیل غذایی بیشتری داشتند.   

جدول 1 – شیر روزانه  ترکیب شیر و تولید شیر در یک دوره برای گاوهایی که 3یا6 بار در هفته اول شیردهی دوشیده شدند و باقیمانده 305 روز شیردهی را 3 بار در روز دوشیده شدند.

a: به طور معنی داری بیش از 3 بار دوشش بود. (p< 0.05)

تحقیقات انجام گرفته در مورد تعداد دفعات دوشش در اوایل شیردهی

یک آزمایش جدید در مریلندنشان داد که ٬برای 42 روز اول شیردهی , گاوها به فاصله 8 ساعت 3بار دوشیده شدندو یا به فاصله 5-4 ساعت , 6 بار در روز دوشیده شدند. بعد از 42 روز گاوها به مدت 18 روز , 3بار دوشیده شدند. گاوهایی که برای 42 روز اول 6 بار در روز دوشیده شدند حتی بعد از کاهش تعداد دوشش از6باربه3 بار شیر بیشتری تولید کردند. گاوهای چند شکم زاییده با6 بار دوشش در مقایسه با3بار دوشش شیر بیشتری تولید کردند. درصد چربی و پروتئین با6 بار دوشش بیشترشد. هیچ اثر منفی بر تولید مثل (میران آبستنی در اولین تخمک گذاری ) بین گروهها مشاهده نشد.

جدول 2-  تولید و ترکیبات شیر و میزان آبستنی گاوها یی که 6یا 3 بار در روز در 42 روز اول شیردهی دوشیده شدند

a: بطور معنی داری بیش از 3بار دوشش بود.(p<0.01)                                                                      

c: بطور معنی داری کمتراز 3بار دوشش بود. (p<0.05)

فیزیولوژی مرتبط با افزایش تولید شیر به سبب افزایش دفعات دوشش

دونوع تفسیر فیزیولوژیک برای تاثیر دفعات دوشش بر روی تولید بیان شده است :

نظریه فشار داخل پستان

 اثر بر ترشح پرولاکتین

نظریه فشار داخل پستان

اثرات فیزیکی تجمع شیر در حبابچه ها باعث افزایش فشار روی سلولهای ترشح کننده شیر که باعث کاهش متابولیسم سلولی٬ و ساخت اجزاء شیرمی شود .تولید شیر درست بعد از شیردوشی در بالاترین سطخ خود قرار دارد وبه مرور زمان کم میشود و36 ساعت پس از آن ترشح کاملا متوقف می شود.یک عامل بازدارنده شبه هورمونی با تجمع شیر درغده پستان بین دو دوشش ترشح میشود وجلو ترشح اجزاء شیر را می گیرد .افزایش دفعات دوشش باعث کاهش فشار داخل پستان و بازدارنده شبه هورمونی می شود وتولید شیر را زیاد می کند.

اثر بر پرولاکتین

دوشش باعث افزایش پرولاکتین و افزایش تعداد سلولهای ترشحی در پستان که منجر به تولیدشیر بیشتر      می شود .

توصیه های مدیریتی

گاوهای تازه زا را می توان در هر وعده شیردوشی اول و سپس اک بار دیگر در آخر شیردوشی دوشید ,تا بتوان 4ویا 6 بارآنها را دوشید.

سوال : برای چه مدت گاو باید 4یا 6 بار دوشیده شود؟

شواهد نشان میدهد که افزایش تعداد برای 21 روز اول شیردهی می تواند کافی باشد. 

منابع:

جی.اچ-اشمیت .ال.دی-ون ولک ام.اف-هاتجن . مدیریت پیشرفته پرورش گاوهای شیری.1371.(ترجمه دکتر غلامرضا قربانی)