در مرحله دوم, تعداد 50 رأس بزغاله نر و ماده که دورهء شیرخوارگی را پشت سر گذاشته بودند در قالب یک طرح بلوک های کاملا تصادفی به مدت 210 روز تحت 5 تیمار مورد آزمایش قرار گرفتند.تیمارها به ترتیب عبارت بودند از :

    تیمار 1) 100% برگ بلوط (شاهد)             

   تیمار 2)25 % برگ بلوط و 75% یونجه

   تیمار3)50% برگ بلوط و 50% یونجه

  تیمار 4)75% برگ بلوط + 25% یونجه

   تیمار5) 100% یونجه

در طول دوره آزمایش  میزان مصرف خوراک ,  تغییرات وزن زنده دامها  ,  وزن الیاف تولیدی  و صفات الیاف اندازه گیری شد . اطلاعات مربوط به ترکیبات شیمیایی نمونه های  سر شاخه بلوط نشان داد که غلظت پروتئین  خام ، چربی خام , خاکستر خام  ,کلسیم و فسفر به ترتیب : 76/0 ± 3/7 و 46/0± 7/3  8/0±9/4 ,21/.±6/ 1 , 04/0±16/0  درصد در ماده خشک وانرژی خام آن  نیز 56/32 ± 3/0 427 کیلوکالری بر کیلوگرم بود. قابلیت هضم ماده آلی و پروتئین خام، چربی خام و عصاره عاری از ازت   این ماده نیز به ترتیب 17/5 ± 4/38، 16/6± 4/27، 4/21± 8/27 و 2/15± 4/38  درصد بود .

نتایج:

نتایج مربوط به آزمایش تغذیه ای نشان داد که میزان ماده خشک مصرفی ,  تغییرات وزن زنده بزغاله ها, میزان الیاف تولیدی و خصوصیات آن تحت تاثیر نسبت برگ بلوط و یونجه مورد مصرف در جیره غذایی قرار گرفته است . تیمار شاهد که 100 درصد از خوراکش برگ بلوط تشکیل شده بود در تمام ماههای آزمایش کمترین و تیمار دریافت کننده مخلوط برگ بلوط و یونجه  ( 50 : 50 )  بیشترین میزان ماده خشک مصرفی را به خود اختصاص داد که تفاوت بین آنها معنی دار بود(05/0  P<).                                  

از نظر رشد بدن نیز بزغاله هایی که فقط از برگ بلوط تغذیه نموده بودند کمترین  رشد را نشان دادند (05/0  P   <) .بین دو جنس نر و ماده از نظر افزایش وزن زنده و خوراک مصرفی تفاوت معنی داری  مشاهده شد   (05/0  P  <) به نحوی که نرها خوراک بیشتری مصرف نموده و افزایش وزن بالاتری نیز نشان دادند . خصوصیات الیاف تولیدی مانند وزن کل بیده یا الیاف تولیدی  ,راندمان  ,طول و قطرالیاف  نیز تحت تاثیر نوع خوراک قرار گرفت  به نحوی که مصرف برگ بلوط به عنوان تنها خوراک مصرفی , کمترین وزن بیده و پایین ترین راندمان و کوتاه ترین طول الیاف در بزغاله های نر را سبب گردید (05/0  P<) اما قطر الیاف تحت تاثیر نوع خوراک قرار نگرفت .به طور کلی بر اساس اطلا عات  بدست آمده می توان چنین نتیجه گرفت که با مصرف یونجه در تغذیه بزغا له های مرخز رشد روزانه و میزان الیاف افزایش می یابد در عین حال خصوصیات کیفی الیاف تحت تاثیر قرار نمی گیرد .

پیشنهادات:

  بر اساس نتایج بدست آمده از آزمایش حاضر, پیشنهاد می گردد که در جیره غذایی بز مرخز می توان از یونجه استفاده نمود .  مصرف یونجه به جای برگ  بلوط نه تنها عملکرد کمی و کیفی را کاهش نمی دهد بلکه سبب بالا بردن عملکرد نیز  می گردد .  در عین حال مصرف مخلوطی از یونجه و برگ بلوط عملکرد قابل توجهی را در بر داشته است , هر چند که این موضوع نیاز به بررسی و پژوهش های بیشتری دارد.

منبع:

   ابن عباسی، ر. 1377-1380. گزارش نهائی طرح تحقیقاتی بررسی نسبتهای مختلف برگ بلوط ویونجه بر روی الیاف بز مرخز. گزارش نهایی طرح تحقیقاتی.