عقاب - عقاب در حال شکار - پرندگان شکارچی - سریعترین حیوان - بیماریهای عقاب - عقاب در حال پرواز 

 عقاب - عقاب در حال شکار - پرندگان شکارچی - سریعترین حیوان - بیماریهای عقاب - عقاب در حال پرواز

عقاب - عقاب در حال شکار - پرندگان شکارچی - سریعترین حیوان - بیماریهای عقاب - عقاب در حال پرواز

عقاب معمولاً از ۷۶ تا ۸۹ سانتی متر از نوک منقار تا انتهای دم طول، واز ۳ تا ۶ کیلو وزن، وبالهایش دومتر بلندی دارد.

سر عقاب بزرگ وپوشیده از پر است. چشمانی درشت دارد که هریک ازآنها در یک طرف سرش قرار دارد. از قدرت بینائی فراوان بهره مند می‌باشد. عقابها می‌توانند از فراز آسمانها شکار خود را ببینند واز نقاط بلند همچون صاعقه بر سر شکار نگونبخت فرود آیند. منقار نیرومند وتندی دارند. منقار عقاب طلائی به پنج سانتی متر می‌رسد. برخی از عقابها منقاری بزرگ‌تر دارند. رنگ وبال وطول وشکل عقابها از منطقه تا منطقهٔ دیگر اختلاف دارد به طوریکه در عقابهای آسیائی و اوروپائی وآمریکائی تفاوت آن نمایان است. عقابها باپاهایی نیرومند و به رنگ زرد و روشن دارند. عقابها برای درهم شکستن شکار خود از منقار وچنگال پاهای خود استفاده می‌کنند. پاهای عقاب طلائی پوشیده از پر (ریش) است، اما قسمت پائین پاها بدون پر می‌باشد.

محل زندگی

سر عقاب محل زندگی عقابها:علفزار و جنگل‌های زمین‌های پست وبر فراز کوه‌های بلند ونا هموار، ودر نقات دورد دست، ودر نقات تقریباً دست نخورده انسان زندگی می‌کنند. باپرها وبالهای بلند، عقاب می‌تواند به آسانی پرواز وشکار خود را از زمین بلند کند. عقاب گاه، با بالهای خود به شکار ضربه می‌زند. اما نمی‌تواند با بالهایش بجنگد. عقاب هنگام جنگ از منقار وپاهای نیرومند خود استفاده می‌کند، بیشتر عقابها قهوه‌ای رنگ و یا سیاه رنگ هستند. جوجه عقابها تا سن بلوغ خود که چهار سال طول می‌ کشد پر وبال کامل ندارند.

  ِسّن عقاب

بال عقابها معمولاً از ۲۵ تا ۳۵ سال تقریباً عمر می‌کنند، البته گاه تا ۴۵ سال و حتی بیشتر هم عمر کرده‌اند.

قلمرو عقاب از پنجاه تا ۱۷۰ کیلومتر مربع پیش بینی کرده‌اند. آشیانه عقابها بیشتر بر فراز بلندی‌ها، بالای درختان بلند وشکاف صخره‌ها وکوه‌های مرتفع وپرتگاه‌ها می‌باشد.

چشمان عقاب

شما امکان دارد به کسي که چشمان تيزي داشته باشد ، بگوييد که چشمانت مثل عقاب مي بيند ؛ ولي بايد گفت اين حرف اصلا صحت ندارد ! يک عقاب گر (Bald Eagle) که در حال پرواز بر فراز يک چمنزار است و در حال جستجوي موشهايي است که از روي برگها عبور مي کنند ، قدرت ديدي حدودا 8برابر قويتر از ما دارد. ممکن است هنگامي که به سر يک عقاب نگاه مي کنيم ، چشمانش به نظر کوچک بيايند؛ ولي قسمتي که ما مي توانيم ببينيم ، در واقع قله يک کوه يخ است ! اندازه حقيقي کره چشم عقاب که درون جمجمه عقاب قرار گرفته است ، در مقايسه با استانداردهاي انساني بسيار بزرگ است و فضايي که اشغال مي کند از مغز عقاب بيشتر است ! در درون اين حدقه هاي چشم ، سلولهاي حساس به نور قرار گرفته اند که تعدادشان از سلولهاي انساني بسيار بيشتر است.تعداد اين سلولها در متراکم ترين منطقه درون چشم انسان ، حدود 200هزار عدد است.در حالي که اين عدد در مورد عقاب به 5/1 ميليون بالغ مي شود. همچنين چشمان عقاب نسبت به حرکت و تضاد حساس تر از رنگ اشياست.اين امر به اين پرنده بلند پرواز کمک مي کند که بتواند صيدش را از فاصله 2کيلومتري پيدا کند. يکي از نقاط ضعف چشمان عقاب اين است که آنها درون جمجمه عقاب بي حرکت و ثابت هستند. به همين دليل ، اگر عقاب بخواهد از زاويه ديگري به اشيا بنگرد، مجبور است سرش را بچرخاند. علاوه بر اين ، دانشمندان تخمين مي زنند که حدود 80درصد اطلاعاتي که عقابها از محيط اطرافشان دريافت مي کنند، از طريق چشمانشان است و اين امر اهميت حسهاي چشايي ، بويايي و لامسه را به حداقل کاهش مي دهد. در واقع اگر شما سر يک عقاب را به وسيله چيزي بپوشانيد، عقاب بلافاصله بيهوش مي شود، چون مغزش به دليل عدم ورود اطلاعات کافي از چشمانش ، از کار مي افتد. همين پديده ، پزشکان را قادر مي سازد که بدون استفاده از مواد بيهوش کننده ، اعمال جراحي کوچک را روي عقابها انجامدهند. فقط کافي است که سر آنها را بپوشانند.

 منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )

ورود تخم مرغ های ضدسرطانی به بازار در سال های آینده می تواند انقلابی بی سابقه در فرآیند درمان قطعی سرطان ایجاد کند.

به گزارش خبرگزاری مهر، دانشمندان انگلیسی اخیرا موفق به تولید مرغ های اصلاح شدن ژنتیکی شده اند که قادر به تولید تخم مرغ هایی حاوی پروتئین های مورد نیاز برای استفاده در داروهای ضد سرطان هستند.

این موفقیت بزرگ از سوی دانشمندانی اعلام شده است که پیش از این گوسفند شبیه سازی شده Dolly را خلق کرده بودند.

انستیتو روسلین در ادینبورگ انگلیس اعلام کرد که محققان آن 5 نسل از طیور را تولید کرده اند که می توانند سطوح مفیدی از پروتئین های ضد سرطانی در تخم هایشان ایجاد کنند.

به گفته محققان این فرآیند می تواند به تولید طیف وسیعی از داروهایی منجر شود که در عین ارزان تر بودن از عملکر راحت تری در فرآیند مبازره با سرطان برخوردار هستند.

مدیر این انستیتو به بی.بی.سی گفت: یکی از مزیت های این شیوه نوین تولید ارزان تر داروهای ضدسرطانی است. در حال حاضر داروهای موجود در بازار با قیمتهای بالا به فروش می رسند.

تاکنون در این انستیتو 500 طیور از این دست تولید شده اند که نتیجه 15 سال تحقیقات به سرپرستی دکتر هلن سنگ محسوب می شوند.

بر اساس گزارش بی.بی.سی با این حال گفته می شود که بین 5 تا 8 سال دیگر امکان استفاده بیماران از این نوع داروها فراهم خواهد شد.

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )

در شبکیه چشم انسان یک میلیون سلول مخروطی از سه نوع مختلف و یکصد میلیون سلول میله ای وجود دارد . توسط سلولهای مخروطی که هر یک از انواع آن جهت رنگی خاص تخصیص یافته اند ، دیدن رنگها ممکن شده است . در سلولهای مخروطی و میله ای طی فرآیندی نوری –شیمیایی ، پیامهای بینایی به شکل پالسهای الکتریکی توسط عصب اپتیک هدایت می شوند . عصب اپتیک دارای یک میلیون فیبر عصبی است که قادر به انتقال 10 میلیون بیت اطلاعات در ثانیه است . این در حالیست که سریعترین مودمها تنها قادر به انتقال 56000 بیت اطلاعات در ثانیه می باشند .تعداد بیتها در ثانیه به شدت نور بستگی دارد .
در حشرات ، بینایی توسط تعدادی چشم منفرد و یا مرکب تامین می گردد . چشم حشرات در مقایسه با چشم انسان غیر متحرک بوده و قابلیت فوکوس نیز ندارد و تنها قادر به دیدن مسافات بسیار کوتاه است . پروانه ها که دارای دید نسبتا بیشتری در میان حشرات هستند تا چند متر را می بینند در حالیکه زنبوران تنها قادر به دیدن تا مسافت 25 سانتی متر می باشند . حشرات برای جبران نقیصه بینایی خود به حس بویایی بسیار حساسی مجهز هستند .
تصور می شود چشم مرکب حشرات که دارای دو تا 30000 لنز می باشد ، تصویری موزائیک مانند ایجاد نماید . در بیشتر موارد دید حشرات تنها به تشخیص شکل و حرکت محدود می گردد اما در مورد سنجاقک که طعمه خود را در حال پرواز صید میکند بی تردید باید دارای دید بسیار بهتری از محیط اطراف خود باشد . سنجاقک با داشتن دو چشم مرکب بزرگ که هر یک از 30000 لنز تشکیل شده و دو چشم منفرد به خوبی با خوی صیادی و فعالیتهای حیاتی اش وفق یافته است . چشم حشرات هنگام تبدیل آنها از مرحله لاروی به مرحله بلوغ دچار تغییراتی می گردد . با وجود تفاوتهای بسیاری که بین چشم انسان و چشم حشرات مشاهده می گردد ، شباهت نزدیکی بین ژن مسئول کنترل تکامل چشم در انسان و حشره ای مانند مگس خانگی وجود دارد . سایر خصوصیات چشمها در حیوانات مختلف که منجر به بوجود آمدن تفاوتها می گردد توسط ژنهای دیگریکنترل می گردد . یک چشم منفرد که در میان یک چشم مرکب قرار گرفته ،
اوماتیدیوم ( ommatidium ) نامیده می شود . در این اماتیدیوم بلافاصله پس از عدسی ، یک مخروط کریستالی وجود دارد که به سلولهای طویلی بنام رابدوم ( rhabdome ) که در حقیقت یک صفحه فتورسپتور را تشکیل می دهند متصل می گردد . این سلولها توسط سلولهای شبکیه که رابدوم ترشح می کنند ، احاطه شده اند . مخروط کریستالی ، سلولهای رابدوم و شبکیه ، توسط سلولهای پیگمانه احاطه شده اند که اوماتیدیوم را از نظر نوری از سایرین جدا می کند . سلولهای شبکیه به سلولهای عصبی متصل می شوند که پیامها را به گانگلیون نوری هدایت می کنند .
در گونه هایی از حشرات که در شب فعالیت می کنند ، سلولهای رابدوم به مخروط کریستالی متصل نیستند در نتیجه اوماتیوم ها کاملا از یکدیگر جدا نشده اند که این موضوع به هدایت نور بیشتر اما شفافیت کمتر تصویر منجر شده است .
عمل دیدن طی یک فرآیند فتوشیمیایی صورت می پذیرد . مولکول رتینال ( retinal ) موجود در سلول رابدوم فتونهای نور جذب شده را از حالت منحنی به شکل مستقیم در می آورد . رتینال به غشای پروتئینی بنام اُپسین ( opsin ) متصل است که به این مجموعه رودوپسین ( rhodopsin ) می گویند . رتینال هنگام ایجاد تغییر در فوتون از این مجموعه جدا شده و پس از آن اپسین یک سلول عصبی را تحریک می کند . سلول عصبی پیام را به مغز هدایت کرده و تشخیص یک فوتون را توسط رابدوم به مغز اعلام می دارد . بدنبال آن رتینال به کمک ویتامین A با اپسین ترکیب شده و مجددا رودوپسین شکل می گیرد . 
 سیستم بینایی زنبور عسل شامل دو چشم مرکب و سه چشم ساده است . هر چشم مرکب از هزاران سلول حساس به نور  که به زنبور به درک نور ، رنگ و همینطور پرتوی UV آفتاب کمک می کنند تشکیل شده است .
سه چشم ساده زنبور بشکل مثلث بر روی سر حشره قرار گرفته که اسلی( ocelli ) نامیده می شوند. این چشمها اغلب به  تشخیص مقدار نور موجود در محیط به زنبور کمک می کنند اما قادر به درک تصویر نیستند .
قرنیه چشمان مرکب زنبور عسل از مو های بسیار ریزی پوشیده شده است . البته وجود مو بر روی قرنیه مختص زنبور عسل نیست و حشرات دیگری مانند مگس ها نیز دارای چشمان مرکب با قرنیه پرمو هستند . زنبور عسل هنگام جمع آوری گرده گلها ،
 گرده ها را بر روی بدن ، پاها و سر و از جمله چشمها و آنتن خود جمع آوری کرده و سپس به داخل کیسه گرده موجود بر روی پاهای عقبی انتقال می دهد .
با وجود اینکه زنبور عسل طیف وسیعی از رنگها را بخوبی می بیند تنها قادر به تشخیص شش گروه اصلی رنگها از قبیل زرد ، آبی سبز ، آبی ، بنفش ، UV و رنگی که بنام ارغوانی زنبوری شناخته می شود و مخلوطی از زرد و UV است ، می باشد . این حشرات قادر به دیدن رنگ قرمز نیستند .
چشمان مرکب زنبور عسل از هزاران عدسی نازک که هریک صفحه ( facet ) نامیده می شوند تشکیل شده است . دانشمندان معتقدند که هر عدسی یک چشم مرکب قسمت کوچکی از دید زنبور را دریافت می کند سپس مغز تصویر هر یک از عدسی ها را گرفته و تصویر بزرگ موزائیک مانندی ارائه می دهد . مزیت چشم مرکب ، توانایی آن در تشخیص حرکت است . زنبوران بسادگی می توانند بین الگوهای یک پارچه و شکسته تفریق قائل شوند اما برتری بیشتری در تشخیص تصاویر شکسته از خود نشان می دهند و به همین علت یک گل متحرک و یک گل ساکن را از یکدیگر تمیز می دهند .
بنابراین چشم زنبور عسل بخوبی جهت ادراک حرکت وفق یافته است .
                                                                        

بهبود روشهای کلونینگ Zebra Fish / ماهی ها جای موش های آزمایشگاهی را خواهند گرفت

گروهی از محققان دانشگاه ایالتی میشیگان ایالات متحده ، یافته های جدیدی را در روشهای شبیه سازی گورخرماهی ( Zebra Fish ) ارائه داده اند . این روشها ، از سایر روشهای مرسوم کارآمدتر بوده و میتواند در تحقیقاتی که بر روی سلامت انسان ها صورت می پذیرد ، بکار رود . 

به گزارش خبرنامه بین المللی دامپزشکان ایران زمین ( www.vetnews.ir ) نتایج این تحقیقات از آن جهت اهمیت دارد که طی سالهای گذشته ، استفاده از این گونه ماهیان در تحقیقات علمی به سرعت افزایش یافته است و از سوی دیگر ، از جمله ماهیانی است که در اکثر آکواریوم ها نیز یافت می شود .

said Jose Cibelli در گفتگو با خبرنگاران با ذکر این نکته که گونه فوق پس از موشها ، بیشترین استفاده را در طی سالیان اخیر در مطالعات زیستی داشته است افزود ، این ماهی ها از آن جهت در تحقیقات کاربرد دارند که ژنهای فراوانی که مشابه با انسان میباشند ، در آنها وجود دارد .

بهبود در تکنیک های شبیه سازی گورخر ماهی ها از جهاتی دیگر نیز اهمیت دارد زیرا در حال حاضر ، تنها موش بهترین مدل برای هدف قرار دادن ژن ها بوده است .

 Cibelli گفت : برای بیش از بیست سال ، گورخر ماهی به عنوان مدلی بسیار عالی برای درک رشد سالم و نقصهای هنگام تولد بوده است . اخیرا پژوهش هایی نیز با این ماهی صورت پذیرفته است که در آن ، به تجزیه و تحلیل مدل توسعه یافته بیماری های انسان پرداخته اند .

نتایج کامل این تحقیقات در نشریه Nature Methods به چاپ رسیده است .

سلام دوستان

می دونم دیر به وبم سر زدم و برای تبریک گفتن روز دامپزشکی دیر شده ولی منو ببخشید.

روزتون مبارک دامپزشکای عزیز

مطالب زیر رو به مناسبت روز دامپزشکی به دامپزشکاری عزیز تقدیم می کنم

توانمندیهای لازم برای یک دامپزشک

مهمترین وظیفه یک پزشک شناخت بیماری باتوجه به علایم ونشانه ها واظهارات بیمار است. کاری که باتوجه به علایم مشابه  ومشترک برای بیماریهای مختلف وهمچنین تنوع بیماریها بسیار دشوار می باشد. اما با این وجود کار یک پزشک در مقایسه با دامپزشک سهل تر است چراکه در شناخت ومعالجه بیماری انسانی، می تواند از خود بیمار کمک بگیرد. اما یک دامپزشک در معالجه بیماری حیوانات تنها با بررسی وپژوهش وبا تکیه بر دانش خود می تواند به بیماری پی ببرد.

دانشجویانی که وارد رشته دامپزشکی می شوند باید حدود 226 واحد درسی را در 6 سال بگزرانند که این واحدها در سه مقطع متوالی علوم پایه، پاتوبیولوژی وعلوم درمانگاهی تدریس می شود. یعنی در آغاز دانشجو طی 2 سال علوم پایه را می گذراند و سپس در دو سال بعد دروس پاتوبیولوژی شامل میکروبیولوژی، آسیب شناسی، انگل شناسی،  بهداشت وکنترل مواد غذایی وجراحی را مطاله می کند وبلاخره وارد دوره علوم درمانگاهی می شود که این دوره خود شامل دو بخش دروس وعملیاتی وبخش کارورزی می شود. به همین دلیل دانشجوی این رشته در علوم پایه پزشکی بنیه علمی خوبی دارد وحتی در دوره های تخصصی ایمونولوژی، ویروس شناسی و... همپای فارخ التحصیلان پزشکی شرکت کرده وموفق نیز می شود.

ودر ضمن دکترای تخصصی دامپزشکی در رشته های پاتولوژی، تشریح وبافت شناسی، بهداشت وکنترل مواد غذایی، میکروبیولوژی، فیزیولوژی، انگل شناسی، بهداشت وبیماریهای آبزیان، بیماریهای دامهای کوچک، رادیولوژی، جراحی، مامایی وبیماریهای تولید مثل، بیماریهای درونی دامهای بزرگ، کلینیکال پاتولوژی و بیماریهای طیور ودوره دوساله پیشگیری از بیماریهای دامی در دانشگاههای کشورمان دایر    می باشد.

فرصتهای شغلی برای یک دامپزشک

تنها با تکیه برهر یک از خبرهای فوق می توان متوجه نیاز کشور به متخصصان دامپزشکی شد. چراکه حفظ بهداشت وسلامت جامعه وهمچنین توسعه دامپروری کشور تنها باحمایت بخش دامپزشکی امکان پذیر است.

خبر اول:

بیماریهای دامی در کشورهای جهان سوم، سالیانه 30 میلیون تن از شیر دامها می کاهد که این رقم تامین کننده شیر سالیانه 200 میلیون کودک به میزان 2 لیوان شیر در روز می باشد.

خبر دوم:

تنها با مبارزه منظم داروئی با کرمهای نخی شکل دستگاه گوارش گوسفند وبز، می توان سالیانه 150 میلیون کیلوگرم گوشت قرمز بیشتر در کشور تولید کرد.

خبر سوم:

در حال حاضر بیش از 5/1 میلیارد واحد دامی وهمچنین حدود 1 میلیارد قطعه طیور در کشور وجود دارد.

خبر چهارم:

سازمان دامپزشکی کشور به عنوان مرجع ذیصلاح در کنترل بهداشت مواد غذایی با منشأ دامی کشور، مسئولیت نظارت بر 800 کشتارگاه دام وطیور، 200 واحد عمل آوری وفرآوری محصولات شیلاتی، 400 واحد بسته بندی فراورده های پروتینی وبیش از 92 هزار مرکز عرضه کننده فرآورده های پروتینی را برعهده دارد. این در حالی است که حدود 80 کشتارگاه صنعتی ونیمه صنعتی دام و64 کشتارگاه صنعتی طیور در دست احداث می باشد.

فارغ التحصیلان دامپزشکی می توانند در مراکز مختلفی از جمله سازمان دامپزشکی، موسسه تحقیقات وتولید واکسن رازی، شرکتهای تولید دارو وفرآورده های دامی، شرکتهای تولید مواد غذایی با فرآورده های دامی، واحدهای دامپروری دولتی و خصوصی وآزمایشگاههای تشخیص بیماریهای دامی وبیماریهای انسانی، کلینیک ها و داروخانه های دامپزشکی فعالیت بکنند.

در حال حاضر 90 درصد کادر موسسه رازی را دامپزشکان تشکیل می دهد. 

در دام بروز مي نمايد. CHF بزرگ مي شود و در ﻧﻬايت علائم

Tunica اتفاق مي افتد و منجر به هيپرتروفی عضلانی ناحيه

در سرخرگ ريوی مي شود. Media

از گروه يونجه ) ) Locoweed تغذيه با گياهان خانواده

به بروز اين عارضه مي آند.

مي تواند باعث ايجاد اين بيماری شود.

علائم اوليه شامل ادم در ناحيه بريسکت (قبقب )

ناحيه ونترال حفره صدری و ادم دست و پا است . نبض

وريد وداج و اتساع آن ممکن است وجود داشته باشد.

ديسپنه و تاکی پنه اغلب وجود دارد . اين دامها

سه لتی، ممکن است صدای مرمر نيز شنيده شود.

گوسالهها را نيز درگير مي آند.

و يا بيماریهای انگلی ريوی و عوامل تغذيهای.

اکسيژن رسانی به مغز کاهش يافته باشد.

گردند مانند:

مانند مسموميت با نيتريت :Anemic Anoxia (1

مانند مسموميت با اسيد :Histotoxic Anoxia (2

Acute Heart failure مانند :Stagnant Anoxia (3

مانند پنومونی پيشرفته و :Anoxia Anoxia (4

سختزايی و... مي تواند باعث بروز اين بيماری شوند.

الف) در فرم حا د که به علت فلج تمام فعاليتهای

هر چهار دست و پا، لرزش عضلانی (که از اطراف سر شروع

شده و به تنه و پاها مي رسد). در ادامه حيوان زمين

گير شده و دچار تشنج مي گردد و سرانجام مي ميرد.

ب) در فرم مزمن دام دچار کوری ضعف عدم تعادل

دپرس شدن و سستی مي گردد. گاهی لرزش عضلانی و تشنج

نيز ديده مي شود.

اصلی، اقدام به اکسيژن تراپی (مانند از استفاده از

چادر اکسيژن) نمود.

آبسه های مغزی بيشتر در دامهای جوان (زير يکسال )

تحريک مراکز حرکتی در مغز مي گردد.

1 خون : بيشترين حالت مربوط به اين عامل است .

مي آيد.

اورئوس دربره ها بوجود آيد.

در برخی موارد (مانند بيماری ليستروي وز)، باکتری

به مغز مي رساند.

نيز مي تواند باعث Nasal Septum همچنين عفونتهای

بوجود آمدن اين عارضه شود.

متعاقب قطع شاخ و فونتهای گوش ميانی وجود دارد.

حيوان ظاهری آشفته و زشت دارد . اين حيوانات گيج

(مانند هيجان، حرکات غير ارادی و تشنج ) را از خود

بروز مي نمايد.

برابر است . گاهی عدم تعادل، چرخش سر به يک طرف نيز

بروز مي نمايد.

اشاره نمود.

است.

علائم ناشی از ضربات مغزی بستگی به محل ضربه و شدت

آن دارد.

در ابتدا شوک عصبی شروع مي شود و سپس حيوان يا

بهبود پيدا مي کند و يا تلف مي شوند.

1 ضربات مستقيم به سر مانند تصادفات، بستن سر

حيوان، حمل نقل و شاخ سوزی.

2 عواملی مانند صاعقه زدگی و برق گرفتگی.

3 مهاجرت لاروهای انگلی به مغز مانند ستاريا

همچنين مهاجرت لارو استرئوس اوويس در گاو. ،(Setaria)

4 خونريزی های مغزی ناشی از فشار زايمان و سخت

زايی.

به دنبال بروز شوک ممکن است دام دچار بی هوشی شود

که مي تواند همراه با تشنج باشد . مردمک گشاد است و به

نور جواب نمی دهد و حيوان جايی را نمی بيند. تنفس آهسته

و نامنظم است.

ممکن است خونريزی از بينی و گوشها وجود داشته

باشد که با لمس کاسه سر ممکن است محل ضايعه ديده شود.

گاهی بعد از بهبود ی يکسری علائم عصبی تا آخر عمر

باقی مي مانند. اين مشکلات عبارتند از کوری دائمی،

فلج يکطرفه و تشنج.

  1- نژادهایی با پشم خیلی ظریف

2-نژادهایی با پشم نسبتا ظریف

3- نژادهای پشم دراز

4 – نژادهای پشم تلاقی یافته

5 –نژادهای پشم قالی

6- نژاد پوستی

گوسفندان ایران

1-نژادهایی با پشم خیلی ظریف

الف : مرینوس ( merino )

منشا مرینوس کشور اسپانیا میباشد .سه نوع مرینوس به نامهای A ، B و C وجود دارد. A و B دارای پوست چین دار میباشند و نوع A پوست چین دار تری نسبت به B دارد.مرینوس با پوست چین دار به مرینوس آمریکائی شناخته می شود. مرینوس نوع C را مرینوس دلاین ( Delaine merino ) مینامند که چین پوست آن خیلی کم میباشد .

پشم مرینوس دلاین سفید بوده ورشد آن در حدود4/6تا6/7 سانتی متر در سال میباشد.

قوچهای آن شاخدار و میشها بدون شاخ میباشند . مرینوس از نظر اندازه متوسط بوده و بدنی لاغر دارد.مرینو دلاین از مرینوس بزرگتر است. مرینوس دارای غریزه قوی زندگی گله ای بوده وتوانائی چرا در مراتع فقیر را دارا میباشد.

ب:رامبویه( Rambouillet )

منشا این نژاد کشور فرانسه میباشد.این نژاد از مرینوس اسپانیائی حاصل شده است . در حدود نیمی یا بیشتر از گوسفندان تلاقی یافته در آمریکا از نژاد رامبویه میباشند.رامبویه از نظر پشم ظریف شهرت دارد.

رنگ این نژاد سفید میباشد و اندازه آن بزرگ میباشد.بدنی زاویه دار وبلوکی همچنین لاشه ای گوشتی تر نسبت به مرینوس دارد ولی از نظر کیفیت گوشت درمقایسه با نژادهایی که برای تولید گوشت پرورش می یابند مناسب نمی باشد.قوچهای این نژاد شاخدار ویا بدون شاخ ولی همه میشها بدون شاخ هستند.رشد پشم آنها حدود9/8سانتی متر در سال است.

ج دبویلت( Debouillet )

منشا این نژاد آمریکا میباشد. از تلاقی رامبویه ومرینوس دلاین بهبود نژاد یافته است. توسعه این نژاد در نیو مکزیکو شروع گردیده است. دبویلت باشرایط مراتع غرب امریکا سازگار است.

اندازه این نژاد متوسط بوده ،بدنی زاویه دار داردو رنگ آن سفید میباشد. قوچهای این نژاد شاخدار و یا بدون شاخ میباشند ولی میشها بدون شاخ هستند.الیاف پشم نرم و بلند باعث ارزشمندی پشم ان میباشد.

2-نژادهایی با پشم نسبتا ظریف

الف –چویوت ( cheviot )

منشا این نژاد از تپه های cheviot در شمال انگلستان و جنوب اسکاتلند میباشد.

چویوت جثه ای کوچک داشته و نوع بدن آن بلوکی است .این نژاد صورت و پا های سفید ومنخرین سیاه دارد و بدون شاخ میباشد. رشد پشم آن در حدود2/10 تا 7/12 سانتی متر در سال میباشد.

ب – دورست-( Dorest )

منشا دورست از جنوب انگلستان میباشد.جثه ای متوسط داشته و نوع بدن بلوکی است .گوشها ، بینی ، صورت و پا هایی سفید دارد .دورست هم شاخدار وهم بدون شاخ میباشد .این نژاد پشمی با زبری متوسط تولید میکندوپشم چیده شده دورست وزن سبکی داردو به طور متوسط 6/3 – 2/3 کیلو گرم است . این نژاد لاشه گوشت داری تولید میکند.

ج –گوسفند فنلاندی( Finn sheep )

منشا این نژاد فنلاند است واز نظر جثه کوچک است گوشها ، بینی ، صورت و پا هایی سفید دارد این نژاد به طور کلی بدون شاخ میباشد،هر چند که تعدادی از قوچهای آن شاخدار میباشد.گوسفند فنلاندی پشمی با زبری متوسط تولید میکند و وزن پشم چیده شده آن حدود 4 تا 5/4 کیلو گرم است خصوصیات لاشه این نژاد مطلوب نمیباشد.

نژاد فنلاندی دارای نرخ بره زایی قابل توجهی میباشد و در آمریکا برای برنامه های تلاقی جهت افزایش میزان بره زایی مورد استفاده قرار میگیرد . میش بالغ تلاقی یافته که نیمی از آن نژاد گوسفند فنلاندی میباشد 200 تا 250 بره تولید میکند بره های تلاقی یافته این نژاد در هنگام تولد کوچک میباشند ولی قدرت بقا وزنده ماندن آنها بالا میباشد . وقتی این نژاد در تلاقی استفاده گردد ، بره های بدست آمده از نظر لاشه نیز دارایکیفیت مناسبی خواهند بود.

د همشایر ( Hampshire )

منشا نژاد همشای جنوب انگلستان است. جثه این حیوان بزرگ بوده و دارای بدنی از نوع بلوکی میباشد صورت ، پا ها ، گوشها و بینی سیاه بوده ،فاقد شاخ میباشد.

همشایر از نظر بلوغ در حد متوسط قرار دارد. از خصوصیات دیگر این نژاد شیر دهی خوب و تولید بره هایی است که پس از شیر گیری برای ارائه به بازار مناسب میباشند. تولید پشم متوسط و درحدود 2/3 تا 6/3 کیلو گرم میباشد میانگین تولید بره در حدود 137 درصد است که این درصد بره زایی براساس 100 میش میباشد . تلاقی خوبی بین آنها وگوسفندان با پشم ظریف یا نژاده های تلاقی یافته صورت میگیرد.

ه- مونتادال( Montadal )

منشا این نژاد ایالات متحده میباشد وبهبود آن بوسیله تلاقی میشهای نژاد کلمبیا با قوچهای cheviot صورت پذیرفته است .

این حیوان دارای جثه ای متوسط با نوع بدن بلوکی بوده ،صورت ، گوشها و پا های آن سفید میباشد وبر روی صورت وپا ها پشمی وجود ندارد.این نژاد بدون شاخ میباشد لاشه آن گوشتی است ومتوسط تولید پشم در حدود 5/4 تا 4/5 کیلو گرم در سال میباشد.

و – اکسفورد ( Oxford )

منشا نژاد اکسفورد مرکز وجنوب انگلستان است . نژاد اکسفورد از بزرگترین نژاد های گوسفند با پشم متوسط از نظر جثه میباشد . نوع بدن آن بلوکی میباشد . صورت ، گوشها وپاهای آن خاکستری مایل به قهوه ای است. گوسفندان این نژاد بدون شاخ هستند .بیده چیده شده آن سنگین و حدود 5/4 تا 4/5 کیلوگرم وزن دارد .میشهای این نژاد پر منفعت و سودمند بوده ، از نظر شیر دهی خوب و بره های آنها دارای رشد سریعی میباشند . استفاده از این نژاد در تلاقی ها مناسب است چون اندازه جثه آن بزرگ است .

ز-شروپ شایر ( Shropshire )

منشا این نژاد کشور انگلستان میباشد . این حیوان از کوچکترین گوسفند های نژاد پشم متوسط و نوع تیپ بدنی بلوکی بوده وبدون شاخ میباشد . صورت و پا ها کدر بوده ،پوشش زیادی از پشم در صورت آن وجود دارد .تولید لاشه این نژاد کم میباشد و وقتی وزن حیوان در اثر تغذیه افزایش می یابد ، میزان چربی آن نیز زیاد میگردد.

وزن بیده آن 1/4 کیلو گرم است .میشهای این نژاد مادران خوبی هستند و درصد تولید بره آنها اغلب 150 % میباشد.

ح – سات داون( Soutdown )

این نژاد از جنوب انگلستان منشا شده است و یکی از قدیمی ترین نژادهای گوسفند در دنیا محسوب میشود. جثه این گوسفند کوچک و نوع بدن بلوکی است . صورت ف گوشها وپاها خاکستری یا قهوه ای است . این نژاد دارای بلوغ زودرس و بدون شاخ میباشد . بیده آن 3/2 تا 2/3 کیلوگرم است. سات داون در سنین اولیه تمایل به چاق شدن و ذخیره چربی دارد.

ط – سافولک ( Suffolk )

منشا این نژاد جنوب انگلستان است. جثه ای بزرگ وبدن بلوکی وعضلانی داشته ، صورت ، گوشها و پاها سیاه میباشد .این نژاد بدون شاخ میباشد و بر روی صورت و پاهای آن پشم وجود ندارد.

بیده سافولک 6/3 تا 5/4 کیلوگرم وزن دارد . درصد بره زایی ان 150 % یا بیشتر است . رشد بره در این نژاد سریع بوده و سرعت ذخیره چربی در این نژاد نسبت به سایر نژادها کمتر است . تولید گوشت لخم ولاشه عضلانی از دیگر خصوصیات این نژاد میباشد.

ی – تونس ( Tunis )

نژادتونس از شمال افریقا منشا شده است . رنگ صورت آن قرمز متمایل به قهوه ای تا خرمایی روشن میباشد . این نژاد بدون شاخ بوده و اندازه جثه آن متوسط و زاویه دار است و بدنی بلوکی دارد . دارای پشم زبر بوده و بر روی صورت پشم وجود ندارد.

3- نژادهای پشم دراز

الف کاتسولد ( Cotswold )

از نژادهای قدیمی گوسفند در انگلستان است و منشا آن نیز انگلستان میباشد این نژاد بزرگ جثه بوده و نوع بدن آن بلوکی میباشد .

پاها و صورتی سفید رنگ داشته ، هر چند که دربین آنها سفید متمایل به خاکستری نیز دیده میشود. لکه های تیره بر روی صورت و پاها ممکن است وجود داشته باشد پشم این نژاد رشد زیادی داشته و وزوزی (فر دار) میباشد . این گوسفند بدون شاخ بوده و در برنامه های تلاقی از آن استفاده میشود.

ب – لایسستر ( Leicester )

منشا این نژاد کشور انگلستان است . این گوسفند دارای جثه ای بزرگ و بدن بلوکی میباشد .رنگ این نژاد سفید بوده ، بدون شاخ میباشد و بر روی صورت پشم وجود ندارد .پشم گوسفند لایسستر محافظ خوبی در برابر گرما نمیباشد .

ج – لینکلن ( Lincoln )

منشا لینکلن انگلستان است . این نژاد دارای جثه ای بزرگ بوده و نوع بدن آن بلوکی میباشد . رنگ آن سفید است و بدون شاخ بوده ، پشم دراز و زبری تولید میکند . این نژاد دارای بلوغ دیررس است . پشم تولیدی آن 4/5 تا 2/7 کیلوگرم میباشد . از این نژاد برای تلاقی ها استفاده میشود.

د – رامنی ( Romney )

این نژاد یکی از قدیمی ترین نژادهای منشا شده در جنوب انگلستان است . جثه این نژاد بزرگ با با نوع بدن بلوکی است . بیده ای متراکم وبهتر از دیگر نژادهای پشم دراز تولید میکند و و بهمین دلیل سازگاری بهتری نسبت به رطوبت و مناطق مرطوب در مقایسه با سایر نژادهای پشم دراز دارد . این نژاد در برناکمه های تلاقی نژادی مورد استفاده قرار میگیرد.

4 – نژادهای پشم تلاقی یافته

الف – کلمبیا ( Columbia )

منشا این نژاد امریکا میباشد و از تلاقی بین قوچ لینکلن و میش رامبویه بوجود آمده است . هدف از این تلاقی بوجود آوردن نژادی است که سازگاری بهتری با مناطق کوهستانی داشته باشد .

کلمبیا جثه ای بزرگ و بدنی بلوکی دارد . این نژاد بزرگترین نژاد تلاقی یافته است . صورت ، گوشها و پاهای سفید داشته و بدون شاخ میباشد .در روی صورت گوسفند کلمبیا پشم وجود ندارد و دارای پاهایی است که از کمی از سایر نژادها بلندتر است

وزن پشم های چیده شده در حدود 5/4 تا 9/5 کیلوگرم است و تولید گوشت لخم مناسبی دارد . کلمبیا غالبا در تلاقی با نژاد صورت سیاه که دارای پشم متوسط میباشد استفاده شده و هدف از این تلاقی تولید بره های بازاری است .

ب- کوریدال ( Corriedale )

منشا آن نیوزلند است .این نژاد حاصل از تلاقی بین قوچهای لینکلن و لایسستر با میشهای مرینوس است .

کوریدال دارای جثه متوسط وکمی بزرگ است صورت ، گوشها و پاهایی سفید رنگ داشته و فاقد شاخ میباشد . این نژاد تولید پشم و گوشت باکیفیت خوب را دارا بوده و وزن بیده آن 5/4 تا 8/6 کیلوگرم در سال است .

ج – پاناما ( Panama )

این نژاد از امریکا منشا یافته . نژاد پاناما حاصل تلاقی قوچ رامبویه و میش لینکلن میباشد . رنگ صورت ،گوشها و پاها سفید بوده وجثه بزرگ ،تیپ بدن بلوکی و بدون شاخ بودن از خصوصیات نژاد پاناما میباشد.

گوسفند پاناما اندکی گوچکتر از نژاد کلمبیا بوده ولاشه کمی گوشتی داشته و در سنین اولیه چربی در بدن آن ذخیره میشود.

د – راملدال ( Romeldale )

منشا راملدال ایالات متحده امریکا است و از تلاقی بین قوچ رامنی و میش رامبویه بوجود آمده است .

این نژادجثه ای متوسط وبدنی بلوکی داشته ، رنگ صورت ،گوشها و پاها سفید بوده

و بدون شاخ میباشد . وزن بیده آن 5/4 تا 9/5 کیلوگرم است. راملدال در تلاقی با میشهای پشم ظریف مورد استفاده قرار گرفته و بره های سازگار با شرایط پرورش در مرتع را بوجود می آورد.

ه – تارگی ( Tar ghee )

منشا تارگی امریکا است . این نژاد حاصل تلاقی بین قوچ رامبویه با میشهای کاریدال – لینکلن-رامبویه میباشد.

این نژاد جثه ای متوسط ،بدنی بلوکی با صورتی سفید رنگ داشته و بدون شاخ است . فاقد پشم در صورت بوده و وزن پشم چیده شده آن 5/4 تا 4/5 کیلوگرم در سال میباشد.

و – بدون دم ( Tailless )

منشا این نژاد امریکا میباشد و از تلاقی گوسفند بدون دم سیبری با تعدادی از نژادهای اصلاح شده بوجود آمده است . هدف از این تلاقی اصلاح یک نژاد است که نیاز به قطع دم نداشته باشد . رنگ صورت ، گوشها وپاها سفید میباشد . این نژاد بدون شاخ بوده و صورتشان بدون پشم است.

ز – سوت دال ( Southdaie )

  منشا این نژاد ایالات متحده امریکا میباشد و از تلاقی بین نژادهای سات داون و کوریدال به وجود آمدهاست . هدف ازاین تلاقی تولید نژادهایی است که از نظر کیفیت پشم و گوشت مناسب باشند.

5 –نژادهای پشم قالی

صورت سیاه ها یلند ( Black-Faced Highland )

این نژاد از قدیمی ترین نژادهای منشا شده در اسکاتلند است . اندازه این نژاد کوچک بوده و دارای پشم زبر و ضخیم در پوشش خارجی وظریف تر در پوشش داخلی میباشد . صورت و پاها سیاه بوده ، قوچهای این نژاد بزرگ و میشهای آن کوچک جثه و کوتاه قد با شاخهای پیچیده میباشند . این نژاد توانایی زندگی در مناطق خشک با پوشش گیاهی اندک را دارا میباشد.

6- نژاد پوستی

قره گل ( Karakul )

این نژاد از آسیا منشا شده و یکی از قدیمی ترین نژادهای گوسفند در جهان است . قره گل جثه ای بزرگ و بدنی زاویه دار داشته ،رنگ صورت ،گوشها و پاها سیاه یا قهوه ای میباشد .

قوچهای این نژاد شاخدار و میشها بدون شاخ میباشند و بره هایی با لاشعه ضعیف و فقیر تولید میکنند . پوست بره ها پس از به دنیا آمدن و چند روز بعد از آن مورد استفاده قرار میگیرد . پشم در حیوان بالغ زبر و خشن است وبین 2/15 تا 4/25 سانتی متر طول دارد.

گوسفندان ایران

گوسفندان ایرانی از نظر پشم در گروه گوسفندان با پشم ضخیم ویا قالی میباشند . همگی این گوسفندان دنبه دار میباشند به استثنای زل که دارای نیم دنبه یا بدون دنبه بوده و قره گل که دارای نیم دنبه است .

گوسفندان ایرانی رنگهای مختلفی دارند از جمله میتوان به سفید ، سیاه ، خرمایی ، قهوه ای ،نخودی و خاکستری اشاره کرد .

گوسفندان ایران را بر حسب اصولی تقسیم مینمایند که این تقسیم بندی میتواند بر اساس سفید یا رنگی بودن بدن و یا وزن بلوغ (سنگین ، متوسط ، سبک ) باشد .

منبع : کتاب پرورش گوسفند و بز دکتر شهرام نصابیان

محاسن افزایش دفعات دوشش:

به حداکثررساندن تولید هر راس گاو واقتصادی کردن سرمایه گذاری در ماشین آلات و امکانات است.

عیب افزایش دفعات دوشش:

-  افزایش هزینه های متفرقه( مثل کارگر)

نکته:در صورتی که افزایش تعداد دفعات دوشش در دوره های خاصی از دوره شیردهی باشد باعث حذف هزینه های فوق می شود و تولید شیر بیشتر نیز حفظ خواهد شد.

تحقیقات انجام گرفته(بارپله و همکاران(1995) در مورد تعداد دفعات دوشش در اوایل شیردهی نشان دادند که می توان تولید شیر بیشتری را با 6 بار دوشش در مقایسه با 3 بار دوشش مشاهده نمود.تداوم شیردهی در گاوها با 6 بار دوشش در مقایسه با 3 بار دوشش بالا بود. گاوهایی که برای 42 روز اول 6 بار در روز دوشیده شدند حتی بعد از کاهش تعداد دوشش از6باربه3 بار شیر بیشتری تولید کردند. ترکیب شیر با 6 بار دوشش کمی کمتر بود ولی این اختلاف معنی دار نبود.مصرف ماده خشک در گاوها با 6 بار دوشش در مقایسه با 3 بار دوشش بیشتر بود.گاوهایی که 6 بار دوشش شدند مدت بیشتری در تعادل منفی انرژی قرار داشتند  و  نمره وضعیت بدنی آنها کمتر از 2.5 بود.گاوهایی که فقط در 6 هفته اول 6 بار در روز دوشیده شدند , تولید شیرو راندمان تبدیل غذایی بیشتری داشتند.   

جدول 1 – شیر روزانه  ترکیب شیر و تولید شیر در یک دوره برای گاوهایی که 3یا6 بار در هفته اول شیردهی دوشیده شدند و باقیمانده 305 روز شیردهی را 3 بار در روز دوشیده شدند.

a: به طور معنی داری بیش از 3 بار دوشش بود. (p< 0.05)

تحقیقات انجام گرفته در مورد تعداد دفعات دوشش در اوایل شیردهی

یک آزمایش جدید در مریلندنشان داد که ٬برای 42 روز اول شیردهی , گاوها به فاصله 8 ساعت 3بار دوشیده شدندو یا به فاصله 5-4 ساعت , 6 بار در روز دوشیده شدند. بعد از 42 روز گاوها به مدت 18 روز , 3بار دوشیده شدند. گاوهایی که برای 42 روز اول 6 بار در روز دوشیده شدند حتی بعد از کاهش تعداد دوشش از6باربه3 بار شیر بیشتری تولید کردند. گاوهای چند شکم زاییده با6 بار دوشش در مقایسه با3بار دوشش شیر بیشتری تولید کردند. درصد چربی و پروتئین با6 بار دوشش بیشترشد. هیچ اثر منفی بر تولید مثل (میران آبستنی در اولین تخمک گذاری ) بین گروهها مشاهده نشد.

جدول 2-  تولید و ترکیبات شیر و میزان آبستنی گاوها یی که 6یا 3 بار در روز در 42 روز اول شیردهی دوشیده شدند

a: بطور معنی داری بیش از 3بار دوشش بود.(p<0.01)                                                                      

c: بطور معنی داری کمتراز 3بار دوشش بود. (p<0.05)

فیزیولوژی مرتبط با افزایش تولید شیر به سبب افزایش دفعات دوشش

دونوع تفسیر فیزیولوژیک برای تاثیر دفعات دوشش بر روی تولید بیان شده است :

نظریه فشار داخل پستان

 اثر بر ترشح پرولاکتین

نظریه فشار داخل پستان

اثرات فیزیکی تجمع شیر در حبابچه ها باعث افزایش فشار روی سلولهای ترشح کننده شیر که باعث کاهش متابولیسم سلولی٬ و ساخت اجزاء شیرمی شود .تولید شیر درست بعد از شیردوشی در بالاترین سطخ خود قرار دارد وبه مرور زمان کم میشود و36 ساعت پس از آن ترشح کاملا متوقف می شود.یک عامل بازدارنده شبه هورمونی با تجمع شیر درغده پستان بین دو دوشش ترشح میشود وجلو ترشح اجزاء شیر را می گیرد .افزایش دفعات دوشش باعث کاهش فشار داخل پستان و بازدارنده شبه هورمونی می شود وتولید شیر را زیاد می کند.

اثر بر پرولاکتین

دوشش باعث افزایش پرولاکتین و افزایش تعداد سلولهای ترشحی در پستان که منجر به تولیدشیر بیشتر      می شود .

توصیه های مدیریتی

گاوهای تازه زا را می توان در هر وعده شیردوشی اول و سپس اک بار دیگر در آخر شیردوشی دوشید ,تا بتوان 4ویا 6 بارآنها را دوشید.

سوال : برای چه مدت گاو باید 4یا 6 بار دوشیده شود؟

شواهد نشان میدهد که افزایش تعداد برای 21 روز اول شیردهی می تواند کافی باشد. 

منابع:

جی.اچ-اشمیت .ال.دی-ون ولک ام.اف-هاتجن . مدیریت پیشرفته پرورش گاوهای شیری.1371.(ترجمه دکتر غلامرضا قربانی)

وجود ویژگی های مناسب همچون رشد سریع ، بلوغ زودرس ، تولید تخم بالا ، کوتاهی فاصله میان نسل ها ، بالابودن تراکم پرورشی در واحد سطح ، ارزان بودن جیره مصرفی ، حساسیت کم نسبت به بعضی از بیماری های طیور ، قیمت بالای تولیدات که شامل گوشت و تخم می باشد و به خصوص بازگشت سریع سرمایه سبب شده است تا بلدرچین به عنوان یک پرنده مطلوب نزد کشاورزان و پرورش دهندگان تلقی شده و علاقمندان زیادی به پرورش صنعتی این پرنده روی آورند .
مهمترین نکاتی که سبب صنعتی شدن پرورش این پرنده شده است به شرح زیر می باشد :

  ۱ میزان رشد سریع : میزان رشد این پرنده در حدود ۵/۳ برابر سریعتر از دیگر طیور اهلی می باشد . 
۲ -  بلوغ جنسی سریع : در حدود سن ۵۰ – ۴۰ روزگی بلدرچین های ماده در پیک تولید هستند . 
۳ - تولید تخم بالا : در صورت پرورش صحیح ، این پرندگان در سال اول تولید توانایی تولید ۲۶۰ تخم را دارا می باشند . 
۴ -  کوتاه بودن فاصله میان نسل ها : توان بلدرچین در تولید ۴ – ۳ نسل در سال اول تولید این امکان را برای محققین فراهم آورده است تا از آن به عنوان پرنده ای آزمایشگاهی استفاده نمایند .
۵ - دوره انکوباسیون کوتاه : جوجه کشی تخم این پرنده ۱۸ – ۱۷ روز طول می کشد . 
۶ - تراکم بالای پرورش : با توجه به اینکه جثه این پرنده کوچک و نیز به سطح آبخوری و دانخوری کمتری احتیاج دارد در مقایسه با دیگر پرندگان تعداد پرنده بیشتری در واحد سطح میتوان پرورش داد . 
۷ - واکسیناسیون کمتر : با توجه به اینکه گونه های بلدرچین در برابر برخی از بیماری های رایج طیور حساسیت کمتری دارند در نتیجه به واکسیناسیون کمتری احتیاج دارند .

 ۸ برگشت سریع سرمایه : با توجه به اینکه سن بلوغ بلدرچین ۵۰ – ۴۰ روزگی می باشد در نتیجه می توان گوشت و تخم این پرنده را سریع به بازار عرضه نمود .
۹ - ارزش غذایی بالای گوشت و تخم بلدرچین

در کشور ما بعد از انقلاب برای اولین بار پرورش بلدرچین در استان یزد آغاز گردید که به صورت مجتمع شامل واحد مادر ، گوشتی ، بسته بندی و جوجه کشی اداره می گردد .

بلان بلوبژ:

در کشورهای بلؤیک و فرانسه وجود دارد و جزٕء نزادهای بومی و مقاوم این کشورهاست و خاصیت ماهیچه مضاعف در این نژادها دیده میشود . رنگ بدن اغلب سفید یکدست یا بلق سیاه وسفید است . وزن گاو بالغ 1250کیلوگرم است ، وزن گوساله هنگام تولد 48 کیلوگرم ، افزایش وزن روزانه به طور متوسط 1.5 کیلوگرم در روز است . گوشت این نژاد از کیفیت بسیار عالی برخوردار  است  و به همین علت قیمت آن از سایر گوشتها گرانتر است . بازدهی لاشه این نژاد 65 تا 70 درصد می باشد .

نژادهای سنتزی یا آمیخته :

نزادهایی هستند که از تلاقی دو یا چند نژاد با همدیگر به وجود می آیند . چون هر نژاد دارای یک سری ویژگی های منحصر به فرد می باشد و به وسیله آمیخته گری خصوصیات چند نژاد را در یک نژاد جمع می نماییم . در این نژادهای  سنتزی نزاد براهمن به عنوان یک پایه پدری استفاده می گردد . اکثر این نژادها از کشور امریکا می باشند .

برانگوس:

منشاء آن کشور آمریکا می باشد و از تلاقی براهمن و آنگوس می باشد که سه هشتم خصوصیات نژاد براهمن و پنج هشتم خصوصیات نزاد آنگوس را دارا است . رنگ بدن سیاه یکدست می باشد و قابلیت عادت پذیری بالایی به شرایط آب و هوایی را دارد .

بیف مستر :

منشاء آن آمریکا می باشد در اثر تلاقی سه نژاد شورت هورن یک چهارم ، هرفورد یک چهارم  ، و برهمن دو چهارم می باشند اکثراً قرمز یکدست است .

شاربرای :

منشاء آن آمریکا می باشد و از تلاقی دو نژاد شاروله سیزده شانزدهم و برهمن سه شانزدهم  بوده و رنگ آن سفید است .

برآرفورد :

از تلاقی براهمن و هرفورد بدست آمده است .

در ایران به علت ارتباط خویشاوندی گاوها توده های بومی در مناطق مختلف کشور وجود دارند که نمی توان به آنها نژاد گفت .

توده گاوهای جنگلی مثل گاوهای مازندرانی که شبیه برهمن و دارای کوهان نسبتاً بزرگ بوده و تولید شیر آنها 2 تا 3 کیلوگرم در روز است و جثه نسبتاض کوچکی دارند .

توده گاوهای کوهستانی : مثل سرابی که مخصوص نواحی سردسیر بوده و از نظر تولی شیر  مقام اول را دارد .

توده گاوهای مرکزی : مثل گلپایگانی که جثه کوچک داشته و مقاوم به بیماری می باشد و از نظر تولید شیر با درصد چربی بالا 6% معروف است .

توده گاوهای دشتی : مثل سیستانی از نظر جثه بر گاوهای ایرانی برتر بوده  و دومنظوره گوشتی و کار می باشد  .

تذکر : از گاو سرابی به عنوان جرسی ایران نام می برند به علت مشابه بودن از لحاظ فنوتیپ ، جثه و شرایط آب و هوایی محل پرورش و خصوصیات کمی و کیفی شیر مثل درصد چربی شیر .

۱-نژاد بزمرخز
2-تغذیه محلی
3-ارائه نتایج بررسی نسبتهای مختلف برگ بلوط ویونجه برروی الیاف بز مرخز

1-نژاد بزمرخز

   مقدمه:

  از میان الیاف دامی تولید شده در جهان، بعد از پشم، موهر در رتبه دوم قرار دارد. الیاف موهر بوسیله بز آنقوره که در ایران بز مرخز نام دارد تولید میگردد. بزهای آنقوره حیوانات چند     منظوره ای هستند که درکشور ترکیه از موهر، گوشت وشیر تولیدی آنها درآمد کسب میشود.

  دو نوع الیاف مهم توسط بز تولید میشود. یک نوع آن موهر نام دارد که شبیه پشم است ولی بر خلاف پشم ، فاقد برجستگی‌های سطح تار (کوتیکول) بوده و فلس ها  بصورت خیلی یکنواخت به ساقه چسبیده‌اند به نحوی که  شکل و طرز قرار گرقتن این فلس‌ها روی تار باعث درخشندگی موهر می‌گردد.

امروزه عمده ترین تولید کنندگان موهر در جهان، آفریقای جنوبی، آمریکا(تگزاس)، ترکیه، آرژانین، استرالیاوزلاندنو هستند.موهر الیافی است نرم و براق که بدلیل استحکام، قابلیت ارتجاع، غیر قابل اشتعال بودن، جذب سریع رطوبت و دیر از دست دادن آب، کمتر چروک شدن، براق بودن ، طول مناسب، جذب کامل رنگ وثبات رنگ آن کاربردهای وسیعی پیدا کرده است. اندازه بدن وسرعت رشد در بز‌های تولید کننده موهر و کشمیرنه تنها از نظر الیاف بلکه از نظر تولید گوشت نیزاهمیت دارد چرا که بعد از تولید الیاف در این بزها، تولیدگوشت مد نظر است.                                                   

 بز مرخز تنها نژاد تک پوششی ایران است که در استان‌های کردنشین غرب کشور پراکنده است. الیاف حاصله از این حیوان ,  در کارگاه‌های سنتی واقع در شهرها وروستاهای بانه، سقز، اورامانات به نخ تبدیل شده ونخ حاصله به دستکش، جوراب، کلاه، بلوز، پارچه‌های نواری (شال) تبدیل می گردد. پارچه‌های نواری به عرض 15-10  سانتی متر ساخته شده و بطول 40-30 متربافته  شده وازبهم دوختن آنها لباس‌های کردی«چوخه ورانک» تهیه میشود.مرخز یا «مه‌ره ‌ز» در زبان کردی به نوعی موی نرم ولطیف اطلاق میگردد. همچنین نام روستایی در سقز است که مرکز اصلی پرورش این بزها بوده است و دارای صنایع نساجی سنتی الیاف این بز میباشد.

2-تغذیه محلی

از آنجایکه وابستگی بزهای مرخز به لحاظ سیستم تغذیه90 درصد به درختان بلوط واقع در جنگلهای زاگرس شمالی میباشد لذا دامداران در تمام زمستان از سر شاخه های خشک شده این درخت که  با گلازنی(قطع شاخه‌ها وسر شاخه‌ها برگ بعضی از گونه‌های  بلوط مناطق جنگلی)  جمع آوری کرده اند وآنرا به نام «گلا»  می ‌نامند جهت تغذیه بز استفاده می کنند. سرشاخه زنی یا سرشاخه بری درختان بلوط سابقه ای طولانی ودیرینه داردوبدرستی نمی‌توان تاریخ مشخصی برای آن بیان نمود.   در فصول بهار و تابستان نیز برگ بلوط به صورت تر در تعلیف این دامها مورد مصرف قرار    می گیرد.

بر اساس بررسی های انجام شده، هر رأس دام در طول فصل سرما و یخ بندان (150تا140 روز) حداقل یک لویه گلا(تودهای از سرشاخه‌های بلوط برگدار بریده شده که لایه لایه روی هم انباشته و به شکل هرم یا مخلوط ویااستوانه‌ای درآمده است) 100دسته‌ای نیاز دارد. تعداد دفعاتی که لازم است در هر روز به دامها غذای مناسب داده شود، با توجه به شرایط ذکر شده بین2تا3بار متغیر است ولی سعی میشود حداقل یکبار به دام ها علوفه دستی داده شود.قیمت هر لویه گلا به تناسب بزرگی وکوچکی و وضعیت علوفه در آن سال بین 4000-8000  ریال در چند سال گذشته به فروش رفته است .

 

 

مهمترین استفاده برگ بلوط، بصورت خشک شده در طبیعت است.بدین ترتیب که در فصل زمستان، یا دامهارا به بیرون می‌برند و سپس شاخه‌های برگدارخشک شده را از لویه گلا پائین انداخته و به دامهای میدهندو یا اگر ریزش برف سنگین و سرما شدیدباشد ،.دامداران ناچارند آنرا توسط قاطر یا الاغ حمل و یا بر دوش خود گرفته به نزدیکی آبادی آورده و سپس به تغذیه دامها برسانند

معمولا هر دامداربین 2تا6 قطعه جنگل را داراست که مساحت آن بین 3 تا 30هکتار متغیر می باشد .

  3-ارائه نتایج بررسی نسبتهای مختلف برگ بلوط ویونجه برروی الیاف بز مرخز

   پرورش بز مرخز به منظور اصلی تولید الیاف موهر, یک حرفه قدیمی در منطقه کردستان ایران محسوب می شود که در مراتع جنگلی پوشیده از درختان بلوط شکل گرفته است به نحوی که بخش عمده ای از خوراک آن با استفاده از سرشاخه بلوط تامین می گردد . تحقیق حاضر به منظور تعیین ارزش غذایی برگ بلوط و نیز بررسی اثر نسبت های برگ بلوط و یونجه بر کمیت و کیفیت الیاف پوششی بز مرخز انجام گرفت . بدین منظور در مرحله اول از سرشاخه درختان بلوط در منا طق  بانه و مریوان  تعداد 30 نمونه برداشت گردید و ترکیبات مغذی نظیر: ماده خشک ، پروتئین خام ، چربی خام ،  انر‍‍ژی کل، خاکستر خام و مواد معدنی کلسیم و فسفر درآزمایشگاه  اندازه گیری شد وهمچنین  قابلیت هضم نیز  به روش    In vivo بر روی بز نراخته شده 3 ساله نژاد مرخز تعیین گردید .

 

در مرحله دوم, تعداد 50 رأس بزغاله نر و ماده که دورهء شیرخوارگی را پشت سر گذاشته بودند در قالب یک طرح بلوک های کاملا تصادفی به مدت 210 روز تحت 5 تیمار مورد آزمایش قرار گرفتند.تیمارها به ترتیب عبارت بودند از :

    تیمار 1) 100% برگ بلوط (شاهد)             

   تیمار 2)25 % برگ بلوط و 75% یونجه

   تیمار3)50% برگ بلوط و 50% یونجه

  تیمار 4)75% برگ بلوط + 25% یونجه

   تیمار5) 100% یونجه

در طول دوره آزمایش  میزان مصرف خوراک ,  تغییرات وزن زنده دامها  ,  وزن الیاف تولیدی  و صفات الیاف اندازه گیری شد . اطلاعات مربوط به ترکیبات شیمیایی نمونه های  سر شاخه بلوط نشان داد که غلظت پروتئین  خام ، چربی خام , خاکستر خام  ,کلسیم و فسفر به ترتیب : 76/0 ± 3/7 و 46/0± 7/3  8/0±9/4 ,21/.±6/ 1 , 04/0±16/0  درصد در ماده خشک وانرژی خام آن  نیز 56/32 ± 3/0 427 کیلوکالری بر کیلوگرم بود. قابلیت هضم ماده آلی و پروتئین خام، چربی خام و عصاره عاری از ازت   این ماده نیز به ترتیب 17/5 ± 4/38، 16/6± 4/27، 4/21± 8/27 و 2/15± 4/38  درصد بود .

نتایج:

نتایج مربوط به آزمایش تغذیه ای نشان داد که میزان ماده خشک مصرفی ,  تغییرات وزن زنده بزغاله ها, میزان الیاف تولیدی و خصوصیات آن تحت تاثیر نسبت برگ بلوط و یونجه مورد مصرف در جیره غذایی قرار گرفته است . تیمار شاهد که 100 درصد از خوراکش برگ بلوط تشکیل شده بود در تمام ماههای آزمایش کمترین و تیمار دریافت کننده مخلوط برگ بلوط و یونجه  ( 50 : 50 )  بیشترین میزان ماده خشک مصرفی را به خود اختصاص داد که تفاوت بین آنها معنی دار بود(05/0  P<).                                  

از نظر رشد بدن نیز بزغاله هایی که فقط از برگ بلوط تغذیه نموده بودند کمترین  رشد را نشان دادند (05/0  P   <) .بین دو جنس نر و ماده از نظر افزایش وزن زنده و خوراک مصرفی تفاوت معنی داری  مشاهده شد   (05/0  P  <) به نحوی که نرها خوراک بیشتری مصرف نموده و افزایش وزن بالاتری نیز نشان دادند . خصوصیات الیاف تولیدی مانند وزن کل بیده یا الیاف تولیدی  ,راندمان  ,طول و قطرالیاف  نیز تحت تاثیر نوع خوراک قرار گرفت  به نحوی که مصرف برگ بلوط به عنوان تنها خوراک مصرفی , کمترین وزن بیده و پایین ترین راندمان و کوتاه ترین طول الیاف در بزغاله های نر را سبب گردید (05/0  P<) اما قطر الیاف تحت تاثیر نوع خوراک قرار نگرفت .به طور کلی بر اساس اطلا عات  بدست آمده می توان چنین نتیجه گرفت که با مصرف یونجه در تغذیه بزغا له های مرخز رشد روزانه و میزان الیاف افزایش می یابد در عین حال خصوصیات کیفی الیاف تحت تاثیر قرار نمی گیرد .

پیشنهادات:

  بر اساس نتایج بدست آمده از آزمایش حاضر, پیشنهاد می گردد که در جیره غذایی بز مرخز می توان از یونجه استفاده نمود .  مصرف یونجه به جای برگ  بلوط نه تنها عملکرد کمی و کیفی را کاهش نمی دهد بلکه سبب بالا بردن عملکرد نیز  می گردد .  در عین حال مصرف مخلوطی از یونجه و برگ بلوط عملکرد قابل توجهی را در بر داشته است , هر چند که این موضوع نیاز به بررسی و پژوهش های بیشتری دارد.

منبع:

   ابن عباسی، ر. 1377-1380. گزارش نهائی طرح تحقیقاتی بررسی نسبتهای مختلف برگ بلوط ویونجه بر روی الیاف بز مرخز. گزارش نهایی طرح تحقیقاتی.

 1. اسب کردی:

نژادی است خونگرم، مطیع، آرام، مقاوم در مسافتهای طولانی و کوهستانی، دارای تیره های جاف( سیاه و سفید)، افشار( کهرو قره کهر)، سنجابی( کهرروشن، و خرمایی)

2. اسب ترکمن:

نژادی است خونگرم، مطیع، آرام، مقاوم در مسافتهای طولانی توانایی در پرش از موانع و دارای دو تیره مشهور آخال تکه(AKHAL TAKDE ) و یموت(YMOUT)

3.اسب قره باغ:

نژادی است خونگرم، آرام با رنگهای سمند، نیله، و کهرو قابلیت صعود به ارتفاعات

4. اسب عرب ایرانی:

نژادی است خونگرم بسیار باهوش، نترس،  نجیب، و با رنگ غالب خاکستری و  سمند ودارای تیره  های کحیلان، حمدانی، صقلاوی و حدبان.

5. اسبچه خزر:

نزادی است خونگرم، آرام، خوش اندام، ظریف به طوریکه مینیاتور اسب عرب شهرت دارد. رنگ غالب، قهوه ای، سمندو شاه بلوطی

 5. شتر جماز:

 نژادی است با اندام کشیده و ظریف و مستعد سوارکاری، پوست نازک، موهای کوتاه و فشرده، رنگ بدن متنوع و ممکن است خاکستری یا سفید باشد، پاها بلند، استخوانها قوی و در عین حال ضخیم نیستند.

« و به آنها امر می کنم که گوشهای دامها را آسيب برسانند، و به آنها امر می کنم که در خلق خدا دگرگونيهائی ايجاد کنند».

نکات آيه:

1ـــ به گوش دامها آسيب رسانده خواهد شد:

جملات مزبور نقـل قول از حرفهای شيطان است. چنانکه در تصوير می بينيم و در جهان واقع نيز کم و بيش ديده ايم،  شماره يا مشخصات دامها را در نوشته ای به گوش آنها منگـنه می کنند. در حاليکه می توان آنرا در گردن آنها نيز آويزان کرد.

2ـــ ايجاد تغييرات در خلق:

در قـرآن دو مـقـوله «تـبـديـل» و «تـغـيـيـر» هـسـت. «تغـيير» به معنی: ايجاد دگرگونيهائی در شئ، و «تبديل» به معنی: عوض کردن کلی شئ (يعنی: عـوض نمودن ماهـيت و هـويت آن) است. قــرآن «تبديل» پـديـده ها را خارج از توان انسان دانسته (لا تبديل لخلق الله) و تاکنون نيز کسی موفـق به تغيير "هـويت و ماهـيـت" چيزی نـشـده، ولی ايـجـاد «تـغـيـيـر» را پيش گوئی کرده است. و اين چيزی است که در عصر ما فعلاً انسان به آن نقطه رسيده و دست به چنين کاری می زند. مثلا کسانی هستند که نمودهـای مردانگی خود را برمی دارند و نمودهای زنانگی می دهند و همينطور برعکس.

ضمن اينکه هر دو پيش بينی قرآن درست درآمده ترتيب آنها نيز همانطور که آنرا گفته اتفاق افـتاده است. يعنی ابتدا گوش دامها را منگنه کردند و بعد افراد را دستکاری کردند. البته احتمال اين نيز هست که منظور آيه اين باشد که انسان گوش دامها را خواهد بريد و برای ايجاد تغييرات در افراد از آن استفاده خواهد کرد.

          كمبود مواد غذائي مهمترين مشكلي است كه در سر راه پيشرفت صنابع طيور در اكثر نقاط جهان وجود دارد همين امر باعث شده است كه توجه محققين به منابع غذائي ديگر از جمله محصولات نهائي كارخانجات مواد غذائي جلب گردد و درجستجوي منابع غذائي قابل استفاده تلاش و كوشش فراواني از خودشان دهند . پماك گوجه فرنگي كه محصولات نهائي كارخانجات رب سازي است ميتواند بعنوان يك منبع غذائي با ارزش محسوب گردد . گرچه اطلاعات زيادي در مورد روشهاي توليد و نحوه استفاده و عمل آوري محصول نهائي كارخانجات در دسترس ميباشد اما در مورد اين ماده جديد وتوانائي آن بعنوان يك منبع غذائي اطلاعات دانشمندان كم بوده و احتياج به تحقيقات بيشتري دارد .

 پماك گوجه فرنگي چيست؟

 پماك گوجه فرنگي محصول نهائي كارخانجاتي است كه از گوجه فرنگي تازه محصولاتي نظير رب گوجه فرنگي آب
گوجه فرنگي و سس گوجه فرنگي تهيه مي كنند و شامل پوست ، ‌دانه و قسمتهاي نرم گوجه فرنگي است . قبل از اينكه استفده از اين ماده با ارزش در تغذيه طيور مطرح گردد پماك حاصل از كارخانجات در محيط زيست مانند رودخانه ها و مزارع ريخته ميشد و موجبات آلودگي محيط را فراهم مي آورد . بنابراين محققين براي حل نمودن اين معضل به فكر چاره افتاده و به اين نتيجه رسيدند كه با استفاده از اين ماده مغذي در غذاي طيور نه تنها ميتوانند از آلودگي محيط بكاهند بلكه موفق به  عرضه يك نوع غذاي جديد و با كيفيت به صنعت مرغداري خواهند شد.

 ارزش غذائي پماك

 پماك گوجه فرنگي يك منبع خوب پروتئيني براي طيور و چهار پايان محسوب ميشود و تجزيه شيميائي اين غذا نشان داده است كه پروتئين خام آن 25-20 درصد و ميزان لايزين آن 13% بيشتر از سويا است همچنين اين غذا منبع ويتامينه خوبي از نظر ويتامينهاي A,B است مقدار زانتونيل موجود دراين غذا mg/g240-200 است و از اين نظر قابل كيفيت
تخم مرغ – خوشرنگي زرده خواهد شد . چون پماك يك ماده آنتي اكسيد ان است بنابراين وجود آن در جيريه طيور نه تنها باعث بالا رفتن كيفيت غذا ميشود بلكه از بروز اختلالات گوارشي جلوگيري مي كند . آزمايشات نشان داده است كه جوجه هائي كه با اين ماده تغذيه شده اند كمتر به اسهال و ديگر اختلالات گوارشي مبتلا شده اند.

 عمل آوري و نحوه استفاده از پماك

 مطالعات و تحقيقات زيادي براي عمل آوري وقابل استفاده نمودن اين ماده در جيره غذائي طيور صورت گرفته و روشهاي مختلفي پيشنهاد گرديده است اين روشها شامل موارد زيراست .

1-    روش حراراتي = دراين روش پماك را به مدت 30 دقيقه در حرارت 121c قرار ميدهند.

2-  روش عمل آوري توسط اسيد : ‌دراين روش از محلول اسيد كلريدريك (2%) براي مدت 20 ساعت در درجه حرارات اتاق استفاده ميگردد.

3-  روش غوطه وري درآب: دراين روش پماك بمدت 20 ساعت درآب غوطه ور ميشود وبه منظور جلوگيري از رشد باكتريها تولوئن به ميزان 5/1 سي سي به ازاء‌هر ليتر آب اضافه ميگردد.

4-  روش عمل آوري توسط مواد قليائي : دراين روش از هيدرو كسيدسديم (458%) بمدت 24 ساعت استفاده شده سپس توسط اسيد كلريدريك مراحل خنثي سازي صورت مي پذيرد.

 لازم به توضيح است كه پماكهاي كه توسط روشهاي غير حرارتي عمل آوري شده اند ابتدا در درجه حرارات 52 خشك شده بطوري كه رطوبت آن به كمتر از 10% ميرسد . سپس آسياب شده وبه ميزان 20% به جيره طيور اضافه ميگردد . (جدول 1).

درمورد پماكهائي كه توسط روش حرارتي عمل آوري شده اند احتياج به انجام مراحل  فوق نبوده وپس از آسياب شدن در جيره طيور استفاده ميشوند.

 جدول 1

تركيبات جيره حاوي پماك

نتايج تحقيقات و مطالعات انجام شده در مورد عمل آوري پماك نشان ميدهد كه عوامل مضري در پماك عمل آوري نشده وجود دارد كه در پرامترهاي مانند افزايش وزن و توليد انرژي متابوليسم نمي تواند تاثير چنداني داشته باشد لذا با توجه به اين موضوع ميتوان اظهار نمود كه پماك در صورتي كه عمل آوري نشده باشد ميتواند جهت تامين پروتئين و مواد مغذي مورد نياز طيور در جيره بكار رود . اين مطلب بخصوص در جاهائي كه افزايش كيفيت غذا مورد نظر است اهميت فراوان دارد ونكته قابل توجه آن است كه ميزان پماك مورد استفاده در جيره مرغداريهاي گوشتي و تخمگذار نبايد بيش از 20% باشد زيرا اين ماده تلخ بوده درصورتيكه ميزان ياد شده رعايت نگردد باعث ميشود كه جيره خوش طعم نباشد همچنين چون 30% پماك را فيبر خام تشكيل ميدهد افزايش ميزان آن باعث ميشود كه انرژي جيره تحت تاثير قرار گرفته و محدود شود.

منبع :

 World  poutry – Eisevier  voiume  15.NO:7.99page 19

یکی از بیماریهای مهم متابولیکی است و در اثر اختلال در متابولیسم کلسیم در بدن به وجود می آید . اکثراَ مبتلا به کمبود کلسیم هستند. در تمامی موارد کمبود کلسیم در گاو این بیماری رخ نمی دهد . شرایطی باید فراهم شود که تا این بیماری ایجاد شود . وقتی گاوی تحت استرس حمل و نقل قرار می گیرد مبتلا به این بیماری می گردد. اگر قبل از حمل گاو به نقطه دیگر ، بیش از حد غذا بدهیم  و در هنگام حمل ونقل استراحت ندهیم ،در طی سفر آب و غذای کافی ندهیم، بعد از رسیدن به مقصد تا 48 ساعت استراحت نداشته باشد و یا آب فراوان در اختیار گاو قرار دهیم ، بیماری ایجاد خواهد شد. اتیولوژی اصلی این بیماری استرس است. غدة فوق کلیوی فعالیتش بیشتر می شود . نوآدرنالین زیاد ترشح می شود که هم باعث کاهش کلسیم می شود وهم متابولیسم کلسیم را در بدن مختل می کند . و این کمبود باعث کاهش عیار ودر نهایت ایجاد بیماری می کند. هر چه مسافت و سرعت وسیله نقلیه بیشتر باشد ، بیماری بیشتر ایجاد می شود . هر چه وسیله نقلیه ناراحتتر باشد بیماری بیشتر ایجاد می شود . این بیماری در اسب ، گوسفند و بز بعضی اوقات دیده می شود ولی در گاو بیشتر دیده می شود.

نشانه ها : 3 دسته :

1_ تشنج :  بی قرار ی در دام ایجاد شده و انقباض و انبساط  عضلات رخ می دهد.در کل بدن بخصوص عضلات صورت وگوش لرزشها  ایجاد می شود . حرکات تهاجمی و غیر متعارف از حیوان رخ می دهد. (کلسیم اگر کم شود تبادلات سدیم و پتاسیم در سلول زیاد شده ،استیل کولین افزایش یافته  و در نهایت انقباض ،انبساط  و لرزشها ایجاد می شود)

انقباض عضلات مخطط به 2 نوع تقسیم می شود :    الف/  انقباضات تتانیک یا تونیک : انقباض مداوم عضلات بدون استراحت که این بیماری از این نوع است.

ب/  انقباضات کلونیک یا پریودیک : انقباض در این نوع به استراحت همراه است.

2_ عدم تعادل : در حین راه رفتن تعادل به هم می خورد و حیوان حالت گیجی دارد  و خود را نمی تواند سرپا نگه دارد و سرانجام زمین خورده و زمین گیر می شود .

3_ اغما(کما) : دام بیهوش شده و سر انجام می میرد .

_ مهمترین عامل تشخیص سابقه حمل و نقل است.

_ در تشخیص آزمایشگاهی کلسیم خون پائین ، نو آدرنالین بالا  و کراتین فسفو کیناز بالا است.

چكیده
امروزه اظهار نظرهای متفاوتی در خصوص این مسأله وجود دارد كه آیا واقعاً روند كاهش اجرای موفقیت آمیز تولیدمثل در جمعیت گاوهای شیری، وجود دارد یا نه؟ در ایالات متحده ی آمریكا نرخ آبستنی حدود 0/5 درصد در سال تخمین زده شده است. در سیستم بهبود گله های شیری(DHI)  گزارشات مركز پردازش داده ها در پروو (Provo) نشان داده، كه روزهای باز  (days open) از 128 روز در سال 1989 به نزدیك 150 روز در سال 2003 افزایش یافته است.در طی این مدت، كل سرویس های منجر به حاملگی از میانگین 2/04 به 2/24 رسید. مركز پردازش ركوردهای گاوهای شیری در شمال كارولینا ، گزارشات مشابهی را مبنی بر روند رو به كاهش این مسأله ارائه داده است. در بریتانیا نرخ آبستنی طی اولین سرویس از سال 1975 تا  سال 2003 به طور میانگین سالانه یك درصد رشد داشته است. برخی كارشناسان معتقدند پائین آمدن نرخ آبستنی در نتیجه ضعف مدیریت در برآوردن نیازهای گاوهای با تولید بالاست و برخی دیگر بر این باورند كه این مشكل ناشی از ژنتیك حیوان است.

كلمات كلیدی: آبستنی، CLA، BCS، توارث پذیری.

سنجش آبستنی
بخشی از مشكل بودن شناسایی اجزای ژنتیكی آبستنی، نبود اندازه های دقیق می باشد. جهت سنجش اجزای تولیدمثلی سه سنجش وجود دارد:
1-  روزهای شیردهی طی اولین جفتگیری
2-   كارآیی تشخیص فحلی
3-   آبستنی یا توانایی گاو به حاملگی در اولین یا دومین تلقیح.

بیشتر سنجه های آبستنی یا دقیق نیستند و یا در برخی موارد، مانند فاصله ی گوساله زایی، به موقع نمی باشند. همچنین برای پیدا كردن تفاوت های ژنتیكی بسیاری از صفات، تعداد دختران بالا با دقت زیاد و قابل اندازه گیری مورد نیاز است. برخی كشورها نیازمند ركوردهای تلقیح نیز می باشند. برای سنجش بهداشت  و صفات باروری در كشورهایی چون دانمارك، فنلاند، نروژ و سوئد، ارزیابی های ژنتیكی و شاخص های آبستنی گاوهای ماده مورد توجه قرار می گیرد. در فرانسه، آلمان، اسرائیل و هلند، ارزیابی های ژنتیكی نرها بر اساس آبستنی دختران انجام می گردد. در كانادا، آمریكا و بریتانیا نیازی به گزارشات تولیدمثل، انتشار بیماری و یا  سایر صفات نامطلوب نمی باشد. در این كشورها تمامی داده ها از كانادا گرفته می شود و  پارامترهای ژنتیكی تخمین یا محاسبه می گردند كه از دقت بالایی هم برخوردار نمی باشند.

ژنتیك آبستنی
وراثت پذیری آبستنی در بیشتر گاوها، در حدود كمتر از یك تا 3 درصد اندازه گیری شده است. صفات تولیدمثلی بیشتر تحت تأثیر مدیریت، محیط و ژنتیك غیرافزایشی هستند تا واریانس ژنتیك افزایشی.

احتمال دیگر این است كه ما این صفات را به طور صحیح تعیین نكنیم. واریانس ژنتیك افزایشی به ما امكان  می دهد تا در انتخاب پیشرفت كنیم. به طور مثال سوئد سالهای زیادی است كه روش تلقیح مصنوعی(AI)  را برای مقابله با تخمدانهای كیستی گاوهای شیری خود به اجرا درآورده است. حتی اگر توارث پذیری كیست تخمدانها پائین باشد، پرورش دهندگان این كشور وقوع این وضعیت را در گاوهای شیری خود كاهش داده اند.

موانع تبارآمیزی در آبستنی
آمیزش خویشاوندی (Inbreeding) به عنوان یك عیب در آبستنی گاوها و بروز صفات نامطلوب شناخته می شود. سطح فعلی آمیزش خویشاوندی در گاوهای شیری در محدوده ی 2 تا 3 درصد می باشد. آمیزش خویشاوندی موجب آسیب رسیدن به صفات مهم اقتصادی می شود. هر چند ظاهراً هر یك درصد تغییر در آمیزش خویشاوندی، فاصله ی بین دو زایش را تنها به میزان 0/25 روز تغییر می دهد، اما كاهش بروز آبستنی  از 0/5 به 1 درصد را توجیه نمی كند.

به هر حال مالكان گله ی گاوهای شیری جهت جلوگیری از وقوع مشكلات، دلیل خوبی برای آمیزش بسته افراد دارای قرابت فامیلی، دارند. استفاده ی زیاد از توده ی كمی از گاوهای نر گله می تواند به تبارآمیزی بسیار محدود جمعیت منتهی گردد. در بیشتر موارد پرورش دهندگان باید از آمیزش خویشاوندی بیشتر از 6/25 % جلوگیری نمایند (مترجم).

رابطه ی منفی آبستنی با تولید
تحقیقات انجام شده در بریتانیا و هلند، مشخص كرده است كه  میان  آبستنی و تولید شیر رابطه ی منفی ژنتیكی وجود دارد. همبستگی میان فاصله ی گوساله زایی و شیر، چربی و پروتئین 0/56 تا 0/61 تخمین زده شده است. تولید بالاتر از میانگین، توان ژنتیكی منفی تری را نسبت به افزایش فاصله ی گوساله زایی در پی دارد.

در بریتانیا وضعیت نمره بدنی (BCS)  در ماه آخر زایش ثبت می شود. وراثت پذیری BCSحدود 28% است. همبستگی ژنتیكی  BCS و صفت لاغری نسبت به فاصله گوساله زایی  0/40- و 0/47 محاسبه گردیده است.  به معنای دیگر لاغری و لاغری مفرط گاوها، فاصله ی گوساله زایی طولانی تری را در پی دارد. حتی پس از تطبیق نمودن میزان تولید شیر، نسبت بین BCS و فاصله ی گوساله زایی 0/22- بود. ( در واقع این اظهار نظرها ژنتیكی بوده و به دلیل تولید بالا نمی باشند).

در هلند، تحقیقات نشان داده است كه میان آبستنی، تولید، مصرف خوراك و تغییر وزن زنده تناسبی وجود دارد. آنها برای سنجش آبستنی از روش جدیدی استفاده كرده اند. در این روش روزهایی از اولین فعالیت لوتیال پس از زایش (CLA) ـ اولین سیكل پس از زایش ـ توسط سطح پروژسترون شیر اندازه گیری می شود. وراثت پذیریCLA به طور معمول حدود 16% می باشد. این روش نسبت به اجرای سایر روشهای سنجش تولید مثلی، بهتر است. CLA نسبت منفی با میزان شیر، چربی و پروتئین دارد. مقادیر بالاتر مربوط به تأخیر افتادن CLA می باشد (مترجم).

بالانس انرژی، وزن زنده در طول شیردهی و افزایش وزن، همه رابطه ی مثبتی با كاهش CLA دارند. رابطه خوراك مصرفی و میزان تولید شیر تعدیل شده با CLA  بالا می باشد.

جنبه سودآوری تحقیقات هلندی ها و اقدامات انجام شده در بریتانیا موجب گردیده است كه دانشمندان، رابطه  میان تولید و آبستنی را بیشتر مورد توجه قرار دهند. آنها همیشه فاكتورهایی را كه ممكن است بر توان تولید مثلی گاو و همچنین حفظ تولید بالا، مانند بالانس انرژی، خوراك مصرفی و BCS مؤثر می باشند را مد نظر قرار می دهند و امروزه در صنعت دامپروری از این صفات در انتخاب استفاده می گردد.

شاخص های انتخاب
در شاخص انتخاب ارزش عملكرد صفات مختلف یا یكدیگر تركیب می شوند و ارزش واحدی را برای فرد  تشكیل می دهند. این روش باعث می گردد كه ضعف عملكرد حیوان در یك سری صفات با ارزش گروهی دیگر صفات جبران شود. در شاخص انتخاب اطلاعاتی چون توارث پذیری هر صفت، انحراف معیار فنوتیپی هر صفت، همبستگی فنوتیپی بین صفات، همبستگی ژنتیكی بین صفات و ارزش اقتصادی نسبی بین صفات مورد نیاز است. به دلیل رابطه ی ژنتیكی منفی میان تولید (شیر، چربی و میزان پروتئین) و آبستنی، اگر انتخاب را برای تولید انجام دهیم، نرخ آبستنی كاهش خواهد یافت. وراثت پذیری پائین صفات تولید مثلی، موجب شده است  كه نتوانیم انتخاب را صرف صفات تولید مثلی و آبستنی نمائیم. به هر حال منظور كردن پارامتر سنجش  آبستنی در شاخص انتخاب، می تواند از تلفات آبستنی (بدون كاهش یافتن جدی پیشرفت ژنتیكی میزان تولید) جلوگیری  نماید. در بریتانیا شاخص استفاده از BCS و فاصله ی گوساله زایی گسترش یافته است. سایر كشورها از شاخص وزن به فاصله ی گوساله زایی یا عدم بازگشت برای سرویس مجدد استفاده می نمایند. این سنجش منوط به دقت تشخیص آبستنی است (مترجم).

پیشنهادات
موارد ذیل، جهت افزایش سطح مدیریت تولید مثل گاوداری ها پیشنهاد می شود:
1-  راه حل كوتاه مدت برای بهبود تولید مثل گله ی گاوهای شیری، مدیریت وضع شیردهی گاوها با مراجعه  به وضعیت بدنی و بالانس انرژی در اوایل شیردهی است.
2- میان صفات تولیدی و اتلاف وزن در اوایل شیردهی، خوراك مصرفی، BCS  و تولید مثل پائین، اثر متقابل وجود دارد.
3- سطوح بالاتر پرورش خویشاوندی نسبت به آمیزش های انفرادی را، می توان با استفاده از برنامه ی آمیزش Outbreeding یا پرورش غیر خویشاوندی كاهش داد.
4-  اطلاعات BCS را باید در اوایل شیردهی جمع آوری نمود.
5- استفاده از شاخص انتخاب برای صفت شیر ممكن است، از كاهش بیشتر نرخ آبستنی جلوگیری نماید.
6- با استفاده از سنجش عملی آبستنی در سیستم كانادایی، می توان ارزش ژنتیكی این صفت را در انتخاب وارد نمائیم.

منابع

1.                     Abdallah, J. M., and B. T. McDaniel. (2000). Genetic parameters and trends of milk, fat, days open, and body weight after calving in North Carolina experimental herds. J. Dairy Sci. 83:1364–1370.

 2.                     Dechow, C.D., G.W. Rogers, L. Klei, T.J. Lawlor, and P.M. VanRaden. (2004). Body Condition Scores and Dairy Form Evaluations as Indicators of Days Open in US Holsteins. J. Dairy Sci. 87:3534-3541.

 3.                     De Vries, M.J., and R.F. Veerkamp. (2000). Energy Balance of Dairy Cattle in Relation to Milk Production Variables and Fertility. J. Dairy Sci. 83: 62-69.

 4.                     Martínez-Velázquez, G., K.E. Gregory ^{PRIVATE "TYPE=PICT;ALT={dagger}"}, G.L. Bennett,^{PRIVATE "TYPE=PICT;ALT={dagger}"} and L.D. Van Vleck^{PRIVATE "TYPE=PICT;ALT={ddagger}"}. (2003). Genetic relationships between scrotal circumference and female reproductive traits. J. Anim. Sci.. 81:395-401.

 5.                     Pryce, J.E., M.P. Coffy, and S. Brotherstone. (2000). The Genetic Relationship between Calving Interval, Body Condition Score and Linear Type and Management Traits in Registered Holstiens. J. Dairy Sci. 83:2664-2671.

 6.                     Purvis, H.T., Lusby, K.S., and R.P. Wettemann. (2001). Initiation of Luteal Activity in Early weaned Spring Calving Cows Varying in Body Condition at the Time of Calving.

 7.                     Royal, M. D., J. E. Pryce, J. A. Woolliams, and A. P. F. Flint. (2002). The genetic relationship between commencement of luteal activity and calving interval, body condition score, production, and linear type traits in Holstein-Friesian dairy cattle. J. Dairy Sci. 85:3071–3080.

شیوع سقط جنین هایی كه تا 3 هفته اول آبستنی رخ می دهند اغلب به دلیل كمبودهای مواد غذایی و یا ناشی از استرس است كه معمولاً‌تا میزان 25 درصد می رسد سقط جنین هایی كه بیش از میزان 5/1 الی 2 و حتی 5 درصد عادی بوده و چنانچه این میزان به حدود 20 الی 30 درصد برسد و اقدام بهداشتی لازم در مورد آن صورت نگیرد می تواند تا میزان 80درصد پیشرفت نماید كه از این نظر باعث خسارات اقتصادی و بهداشتی در دامداری می گردد.

كمپیلوباكتریوزیس CAMPILOBACTERIOSIS

عامل بیماری باكتری ویرگولی شكلی است به نام كامپیلوباكترفتوس كه قبلا ویبریوفتوس نامیده می شد و علت ویبریونی سقط جنین گوسفند با گاو فرق می كند .

انتقال بیماری از طریق خوردن مواد آلوده به ترشحات جنین سقط شده می باشد.

نشانه های بیماری : عارضه سقط جنین در 6 الی 8 هفتگی دوره ابستنی و نیز تلف شدن بره های تازه متولد شده از نشانه های بارز این بیماری باكتریایی می باشد . بیماری در دامداری شدیدا مسری بوده و دام مبتلا پس از بهبودی ممكن است برای همیشه ناقل بماند .

 تشخیص آزمایشگاهی

تهیه لام از محتویات شیردان جنین و كشت از محتویات شیردان جنین

 كنترل و درمان:

دامهایی كه سقط نمودند بایستی سریعاً‌از سایر دامها جدا شده و سپس حذف شوند زیرا امكان دارد ناقل باقی بمانند.

بره های زنده متولد شده باید حذف شوند.

درمان سایر دامهای گله توسط تتراسیكلین انجام گیرد.

توكسو پلاسموزیس TOXOPLASMOSIS

عامل بیماری,‌انگلی پروتوزوایی است به نام توكسوپلاسما گنده ای كه در سلولهای اپی تلیال روده دام آلوده زندگی می كند . بیماری توكسو پلاسموز قابل سرایت به انسان می باشد.

راه انتقال

از طریق خوردن مواد غذایی و آب آلوده به اووسیت انگل كه از طریق مدفوع گربه دفع شده است.

تماس مستقیم دام با مواد آلوده به ترشحات جنین سقط شده  
نشانه های بیماری
عارضه سقط جنین در هر مرحله ای از دوران آبستنی می تواند رخ دهد و میزان شیوع آن ممكن است تا 80درصد برسد اگر آلودگی در ابتدای دوره آبستنی باشد موجب جذب و مرگ جنین می شود و اگر آلودگی در اواخر آبستنی باشد باعث سقط جنین مرده زایی و یا تولد بره های ضعیف می گردد.
تشخیص :
آزمایش فلورسنت انتی بادی مواد كوتیلدونها
آزمایش مایعات جنینی با استفاده از تست اگلوتیناسیون لاتكس
آزمایش هیستوپاتولوژیكی بافتهای جنین مانند: مغز,‌شش , كبد , قلب , كلیه , طحال
كنترل :
جلوگیری از ورود گربه ها به انبار غلات , آبشخوار و انبار علوفه
انهدام فوری مواد آلوده به ترشحات جنین سقط شده
كنترل جوندگان و پرندگان از نظر كاستن مخازن عفونی
اجتناب از نوشیدن شیر دامهای آلوده به ویژه توسط زنان آبستن و اطفال.